چکیدهٔ گرامر ژاپنی
گرامر ژاپنی در ده بخش کوتاه خلاصه شده است: از ترتیب جمله و ذرههای پایه تا صفتها، شکل て، ترتیب رویدادها و مقایسه. هر مبحث یک تیتر دارد و دقیقاً دو نمونهٔ واقعی، تا در یک نگاه مرور شود. همهٔ نمونهها فقط با هیراگانا و کاتاکانا نوشته شدهاند، پس با دانستههای صفحهٔ هیراگانا و کاتاکانا خواندنیاند.
Tip
- روی هر نمونهٔ ژاپنی کلیک کنید تا در کلیپبورد کپی شود.
- ذرههای は و へ در نوشتار ha و he خوانده نمیشوند؛ بهترتیب «وا» و «اِ» تلفظ میشوند.
- همهٔ شکلها «مؤدب» (ていねい) هستند و در مکالمهٔ روزمره، مدرسه و محل کار بهکار میروند.
بخش ۱ — جمله و ذرات پایه
ستون فقرات هر جملهٔ ژاپنی: ترتیب بلوکها، ذرهای که نقش اسم را میگوید، و ذرهای که جمله را پرسشی میکند.
ترتیب جمله: فعل همیشه آخر میآید SOV
- わたしはごはんをたべます。watashi wa gohan o tabemasu.من غذا میخورم.
- かれはがっこうへいきます。kare wa gakkou e ikimasu.او به مدرسه میرود.
ذرهٔ は — موضوع جمله
- わたしはがくせいです。watashi wa gakusei desu.من دانشجو هستم.
- このほんはおもしろいです。kono hon wa omoshiroi desu.این کتاب جالب است.
ذرهٔ を — مفعول مستقیم
- みずをのみます。mizu o nomimasu.آب مینوشم.
- きのうえいがをみました。kinou eiga o mimashita.دیروز فیلم دیدم.
ذرهٔ か — پرسشی کردن جمله
- がくせいですか。gakusei desu ka.دانشجو هستید؟
- いまなんじですか。ima nanji desu ka.الان ساعت چند است؟
بخش ۲ — زمان، مکان و جهت
سه ذرهٔ に، で و へ بیشترین کاربرد را در جملههای روزمره دارند؛ بهویژه تفاوت に (زمان) و で (محل انجام کار).
ذرهٔ に — زمان مشخص
- しちじにおきます。shichiji ni okimasu.ساعت هفت بیدار میشوم.
- にちようびにべんきょうします。nichiyoubi ni benkyou shimasu.یکشنبه درس میخوانم.
ذرهٔ で — محل انجام کار یا ابزار
- としょかんでほんをよみます。toshokan de hon o yomimasu.در کتابخانه کتاب میخوانم.
- でんしゃでいきます。densha de ikimasu.با قطار میروم.
ذرهٔ へ — جهت حرکت
- にほんへいきます。nihon e ikimasu.به ژاپن میروم.
- うちにかえります。uchi ni kaerimasu.به خانه برمیگردم.
から … まで — از … تا …
- くじからごじまでべんきょうします。kuji kara goji made benkyou shimasu.از ساعت نه تا پنج درس میخوانم.
- がっこうからうちまであるきます。gakkou kara uchi made arukimasu.از مدرسه تا خانه پیاده میروم.
بخش ۳ — اسم، بودن و مالکیت
با です جملهٔ اسمیه میسازیم؛ の دو اسم را به هم میچسباند و も جای は مینشیند تا بگوید «هم».
です — هستم / است
- わたしはにほんじんです。watashi wa nihonjin desu.من ژاپنی هستم.
- これはペンです。kore wa pen desu.این خودکار است.
منفی و گذشتهٔ です
- がくせいじゃありません。gakusei ja arimasen.دانشجو نیستم.
- きのうはいいてんきでした。kinou wa ii tenki deshita.دیروز هوا خوب بود.
ذرهٔ の — مالکیت و اتصال اسمها
- わたしのほんwatashi no honکتاب من
- にほんごのせんせいnihongo no senseiمعلم زبان ژاپنی
ذرهٔ も — هم، نیز
- わたしもいきます。watashi mo ikimasu.من هم میروم.
- これもください。kore mo kudasai.این را هم لطفاً.
بخش ۴ — فعل مؤدب و زمان
ستاک فعل ثابت میماند و فقط پایانه (ます) عوض میشود: زمان، منفی بودن و دعوت را همین پایانه میسازد.
ます — حال و آیندهٔ مثبت
- まいにちにほんごをべんきょうします。mainichi nihongo o benkyou shimasu.هر روز ژاپنی میخوانم.
- あしたとうきょうへいきます。ashita toukyou e ikimasu.فردا به توکیو میروم.
ません — منفی و گذشتهٔ منفی
- おさけをのみません。osake o nomimasen.مشروب نمیخورم.
- きのうはべんきょうしませんでした。kinou wa benkyou shimasen deshita.دیروز درس نخواندم.
ましょう — دعوت («بیایید …»)
- いっしょにいきましょう。issho ni ikimashou.با هم برویم.
- すこしやすみましょう。sukoshi yasumimashou.کمی استراحت کنیم.
ませんか — پیشنهاد مؤدبانه
- コーヒーをのみませんか。koohii o nomimasen ka.قهوه نمینوشید؟ (دعوت)
- あしたえいがをみませんか。ashita eiga o mimasen ka.فردا فیلم نمیبینید؟ (دعوت)
بخش ۵ — صفتها
صفتهای い خودشان صرف میشوند، صفتهای な مثل اسم رفتار میکنند و پیش از اسم با な میآیند.
صفت い — پایانهٔ جمله
- このやまはたかいです。kono yama wa takai desu.این کوه بلند است.
- あのへやはひろいです。ano heya wa hiroi desu.آن اتاق بزرگ است.
صفت な — مثل اسم + です
- このへやはしずかです。kono heya wa shizuka desu.این اتاق آرام است.
- あのひとはしんせつです。ano hito wa shinsetsu desu.آن شخص مهربان است.
منفی صفتها — くない / じゃない
- このほんはたかくないです。kono hon wa takaku nai desu.این کتاب گران نیست.
- このまちはしずかじゃありません。kono machi wa shizuka ja arimasen.این شهر آرام نیست.
صفت پیش از اسم — توصیف
- たかいやまtakai yamaکوه بلند
- しずかなへやshizuka na heyaاتاق آرام
بخش ۶ — وجود و شمارش
«بودن» در ژاپنی دو فعل دارد: あります برای چیزهای بیجان و います برای جانداران؛ شمارش هم با شمارنده انجام میشود.
あります — وجود چیزهای بیجان
- つくえのうえにほんがあります。tsukue no ue ni hon ga arimasu.روی میز کتاب هست.
- じかんがあります。jikan ga arimasu.وقت دارم.
います — وجود جانداران
- へやにねこがいます。heya ni neko ga imasu.در اتاق گربه هست.
- えきにともだちがいます。eki ni tomodachi ga imasu.در ایستگاه دوستم هست.
ذرهٔ が — فاعل و اطلاعات تازه
- でんしゃがきます。densha ga kimasu.قطار میآید.
- あめがふっています。ame ga futte imasu.باران میبارد.
شمارندهها — 〜つ، 〜にん
- りんごをみっつください。ringo o mittsu kudasai.سه سیب لطفاً.
- がくせいがふたりいます。gakusei ga futari imasu.دو دانشجو هست.
بخش ۷ — خواستن و توانستن
میل، علاقه، توانایی و اجازه؛ چهار الگویی که در مکالمه بیشتر از همه تکرار میشوند.
たいです — مایل بودن
- にほんにいきたいです。nihon ni ikitai desu.میخواهم به ژاپن بروم.
- みずがのみたいです。mizu ga nomitai desu.آب میخواهم بنوشم.
すき / じょうず — علاقه و مهارت
- わたしはすしがすきです。watashi wa sushi ga suki desu.من سوشی دوست دارم.
- かのじょはうたがじょうずです。kanojo wa uta ga jouzu desu.او در آواز خوب است.
ことができます — توانستن
- にほんごをはなすことができます。nihongo o hanasu koto ga dekimasu.میتوانم ژاپنی صحبت کنم.
- ここでしゃしんをとることができますか。koko de shashin o toru koto ga dekimasu ka.اینجا میتوان عکس گرفت؟
اجازه و ممنوعیت — てもいいですか / てはいけません
- ここにすわってもいいですか。koko ni suwatte mo ii desu ka.میتوانم اینجا بنشینم؟
- ここでたばこをすってはいけません。koko de tabako o sutte wa ikemasen.اینجا نباید سیگار کشید.
بخش ۸ — شکل て و پیوند جمله
شکل て دروازهٔ گرامر پیشرفته است: با آن جملهها را به هم وصل میکنیم، درخواست میسازیم و حالت یا کار جاری را میگوییم.
پیوند دو کار با شکل て
- あさおきて、ごはんをたべます。asa okite, gohan o tabemasu.صبح بیدار میشوم و غذا میخورم.
- としょかんへいって、べんきょうします。toshokan e itte, benkyou shimasu.به کتابخانه میروم و درس میخوانم.
ています — کار جاری و حالت
- いまほんをよんでいます。ima hon o yonde imasu.الان کتاب میخوانم.
- とうきょうにすんでいます。toukyou ni sunde imasu.در توکیو زندگی میکنم.
てください — درخواست مؤدبانه
- ここににほんごでかいてください。koko ni nihongo de kaite kudasai.لطفاً اینجا به ژاپنی بنویسید.
- ゆっくりはなしてください。yukkuri hanashite kudasai.لطفاً آهسته صحبت کنید.
دلیل — から / ので
- あめですから、いきません。ame desu kara, ikimasen.چون باران است، نمیروم.
- さむいので、まどをしめます。samui no de, mado o shimemasu.چون سرد است، پنجره را میبندم.
بخش ۹ — ترتیب رویدادها
برای گفتن «قبل»، «بعد»، «وقتی» و «همزمان»، فعل پایه در شکل ساده میآید و الگو بعد از آن مینشیند.
まえに — قبل از
- ねるまえに、ほんをよみます。neru mae ni, hon o yomimasu.قبل از خواب کتاب میخوانم.
- たべるまえに、てをあらいます。taberu mae ni, te o araimasu.قبل از غذا دستهایم را میشویم.
あとで — بعد از
- しごとのあとで、えいがをみます。shigoto no ato de, eiga o mimasu.بعد از کار فیلم میبینم.
- ごはんのあとで、さんぽします。gohan no ato de, sanpo shimasu.بعد از غذا قدم میزنم.
とき — وقتی که
- ひまなとき、おんがくをききます。hima na toki, ongaku o kikimasu.وقتی بیکارم موسیقی گوش میدهم.
- こどものとき、よくあそびました。kodomo no toki, yoku asobimashita.در کودکی زیاد بازی میکردم.
ながら — همزمان با
- おんがくをききながら、べんきょうします。ongaku o kikinagara, benkyou shimasu.در حین گوش دادن به موسیقی درس میخوانم.
- あるきながら、はなします。arukinagara, hanashimasu.در حین راه رفتن صحبت میکنیم.
بخش ۱۰ — مقایسه و نظر
آخرین قدم چکیده: مقایسهٔ دو چیز، برترین انتخاب، خواستنِ چیزی و گفتن نظر شخصی.
より / のほうが — مقایسه
- なつよりふゆのほうがすきです。natsu yori fuyu no hou ga suki desu.زمستان را بیشتر از تابستان دوست دارم.
- でんしゃはバスよりはやいです。densha wa basu yori hayai desu.قطار از اتوبوس سریعتر است.
いちばん — برترین
- これがいちばんおいしいです。kore ga ichiban oishii desu.این خوشمزهترین است.
- にほんでいちばんたかいやまはふじさんです。nihon de ichiban takai yama wa fujisan desu.بلندترین کوه ژاپن فوجی است.
がほしいです — خواستنِ چیز
- あたらしいくるまがほしいです。atarashii kuruma ga hoshii desu.ماشین نو میخواهم.
- もっとじかんがほしいです。motto jikan ga hoshii desu.وقت بیشتری میخواهم.
とおもいます — نظر شخصی
- あしたはあめだとおもいます。ashita wa ame da to omoimasu.فکر میکنم فردا باران است.
- これはいいとおもいます。kore wa ii to omoimasu.فکر میکنم این خوب است.
بخش اول — جملههای پایه و پرسشهای روزمره
این بخش بر پایهٔ درسهای آغازین کتابهای みんなの にほんご، Marugoto A1 و Japanese for Busy People نوشته شده است: از الگوی سادهٔ «A は B です» و ذرهٔ の تا اشاره با こ・そ・あ・ど، پرسش و پاسخ کوتاه، عددها و پرسشهای روزمره مثل قیمت، سن، نام، مالکیت و ساعت.
Tip
- در این بخش هم همهٔ نمونهها فقط با هیراگانا و کاتاکانا نوشته شدهاند.
- ذرهٔ は «وا» و ذرهٔ を «او» تلفظ میشود؛ روی هر نمونه کلیک کنید تا کپی شود.
- برای پرسیدن «چند؟» با いくつ و برای قیمت با いくら سر و کار داریم.
۱. الگوی A は B です
سادهترین جملهٔ ژاپنی از دو اسم و です ساخته میشود: «A は B です» یعنی «A، B است». は نقش فاعل/موضوع را نشان میدهد و です لحن مؤدب میسازد.
هستهٔ جمله: A は B です
- わたしは がくせいです。watashi wa gakusei desu.من دانشجو هستم.
- ミラーさんは かいしゃいんです。miraa-san wa kaishain desu.آقای میلر کارمند شرکت است.
- これは ほんです。kore wa hon desu.این کتاب است.
- わたしは にほんごの せんせいです。watashi wa nihongo no sensei desu.من معلم زبان ژاپنی هستم.
منفی: では ありません / じゃ ありません
- わたしは にほんじんでは ありません。watashi wa nihonjin de wa arimasen.من ژاپنی نیستم.
- これは わたしの ほんじゃ ありません。kore wa watashi no hon ja arimasen.این کتاب من نیست.
- ミラーさんは がくせいでは ありません。miraa-san wa gakusei de wa arimasen.آقای میلر دانشجو نیست.
پرسشی کردن جمله با か
- あなたは がくせいですか。anata wa gakusei desu ka.دانشجو هستید؟
- これは えんぴつですか。kore wa enpitsu desu ka.این مداد است؟
- ミラーさんは アメリカじんですか。miraa-san wa amerikajin desu ka.آقای میلر آمریکایی است؟
も — به جای は، برای «هم»
- わたしも がくせいです。watashi mo gakusei desu.من هم دانشجو هستم.
- これも わたしの ほんです。kore mo watashi no hon desu.این هم کتاب من است.
۲. ذرهٔ の — مالکیت و پیوند
の دو اسم را به هم میچسباند: «اسم دومِ اسم اول». همین یک ذره هم مالکیت را میسازد، هم دسته و نوع را، و هم میتواند جای اسم را بگیرد («مالِ …»).
مالکیت: わたしの ほん
- これは わたしの かばんです。kore wa watashi no kaban desu.این کیف من است.
- あれは せんせいの くるまです。are wa sensei no kuruma desu.آن ماشین معلم است.
- これは ミラーさんの かさです。kore wa miraa-san no kasa desu.این چتر آقای میلر است.
پیوند دو اسم — دسته، نوع و وابستگی
- あの ひとは にほんごの せんせいです。ano hito wa nihongo no sensei desu.آن شخص معلم زبان ژاپنی است.
- わたしは だいがくの がくせいです。watashi wa daigaku no gakusei desu.من دانشجوی دانشگاه هستم.
- これは にほんの おかしです。kore wa nihon no okashi desu.این شیرینی ژاپنی است.
«مالِ …» — の بدون اسم
- これは わたしの です。kore wa watashi no desu.این مال من است.
- その かさは だれの ですか。sono kasa wa dare no desu ka.آن چتر مال کیست؟
- この ほんは せんせいの です。kono hon wa sensei no desu.این کتاب مال معلم است.
۳. اشاره: これ・この・ここ
همهٔ واژههای اشاره در یک شبکهٔ چهارتایی جا میگیرند: こ برای چیزِ نزدیک گوینده، そ برای نزدیک شنونده، あ برای دور از هر دو، و ど برای پرسش.
جدول こ・そ・あ・ど
| دسته | こ | そ | あ | ど |
|---|---|---|---|---|
| چیز | これ | それ | あれ | どれ |
| چیز + اسم | この | その | あの | どの |
| جا | ここ | そこ | あそこ | どこ |
| جهت / مؤدب | こちら | そちら | あちら | どちら |
これ・それ・あれ・どれ — خودِ چیز
- これは わたしの ほんです。kore wa watashi no hon desu.این کتاب من است.
- それは なんですか。sore wa nan desu ka.آن چیست؟
- あれは えきです。are wa eki desu.آن ایستگاه است.
- どれが あなたの かばんですか。dore ga anata no kaban desu ka.کدام کیف شماست؟
この・その・あの・どの + اسم
- この ほんは おもしろいです。kono hon wa omoshiroi desu.این کتاب جالب است.
- その かばんは わたしの です。sono kaban wa watashi no desu.آن کیف مال من است.
- あの ひとは だれですか。ano hito wa dare desu ka.آن شخص کیست؟
- どの でんしゃですか。dono densha desu ka.کدام قطار؟
ここ・そこ・あそこ・どこ — مکان
- ここは わたしの へやです。koko wa watashi no heya desu.اینجا اتاق من است.
- そこは しょくどうです。soko wa shokudou desu.آنجا غذاخوری است.
- あそこは トイレです。asoko wa toire desu.آنطرف دستشویی است.
- えきは どこですか。eki wa doko desu ka.ایستگاه کجاست؟
こちら・そちら・あちら・どちら — جهت و لحن مؤدب
- こちらは ミラーさんです。kochira wa miraa-san desu.ایشون آقای میلر هستند.
- じむしょは そちらです。jimusho wa sochira desu.دفتر آن طرف است.
- でんしゃは あちらです。densha wa achira desu.قطار آن طرف است.
- おてあらいは どちらですか。otearai wa dochira desu ka.دستشویی کجاست؟ (مؤدبانه)
۴. پرسش، پاسخ و تکرار
هر جملهٔ خبری با か پرسش میشود. پاسخ کوتاه با はい / いいえ میآید و اگر جمله را نفهمیدیم، با یک عبارت کوتاه درخواست تکرار میکنیم.
پاسخ کوتاه: はい、そうです / いいえ、ちがいます
- がくせいですか。— はい、そうです。gakusei desu ka. — hai, sou desu.دانشجو هستید؟ — بله، همینطور است.
- がくせいですか。— いいえ、ちがいます。gakusei desu ka. — iie, chigaimasu.دانشجو هستید؟ — نه، اینطور نیست.
- ミラーさんですか。— はい、ミラーです。miraa-san desu ka. — hai, miraa desu.آقای میلر هستید؟ — بله، میلر هستم.
- にほんじんですか。— いいえ、アメリカじんです。nihonjin desu ka. — iie, amerikajin desu.ژاپنی هستید؟ — نه، آمریکایی هستم.
そうですか / そうですね — واکنش کوتاه
- そうですか。sou desu ka.آهان، اینطور. (تأیید شنیدن)
- そうですね。sou desu ne.بله، درست است. (همدلی)
«متوجه نشدم» — درخواست تکرار
- すみません、もう いちど おねがいします。sumimasen, mou ichido onegai shimasu.ببخشید، یک بار دیگر لطفاً.
- ゆっくり はなして ください。yukkuri hanashite kudasai.لطفاً آهسته صحبت کنید.
- すみません、なんですか。sumimasen, nan desu ka.ببخشید، چی فرمودید؟
- はい、わかりました。hai, wakarimashita.بله، فهمیدم.
واژههای پرسشی: なん・だれ・どこ・いつ・いくら
- これは なんですか。kore wa nan desu ka.این چیست؟
- あの ひとは だれですか。ano hito wa dare desu ka.آن شخص کیست؟
- トイレは どこですか。toire wa doko desu ka.دستشویی کجاست؟
- テストは いつですか。tesuto wa itsu desu ka.امتحان چه زمانی است؟
- これは いくらですか。kore wa ikura desu ka.این چند است؟
۵. عددها و پرسشهای روزمره
با عددها میتوان قیمت، سن، ساعت، شمارهٔ تلفن و تعداد را پرسید. شمارنده بسته به نوع چیز عوض میشود: にん برای افراد، まい برای چیزهای تخت، だい برای وسایل، さつ برای کتاب و ぼん برای چیزهای باریک.
عددهای پایه
| عدد | خواندن | عدد | خواندن |
|---|---|---|---|
| ۱ | いち | ۶ | ろく |
| ۲ | に | ۷ | しち / なな |
| ۳ | さん | ۸ | はち |
| ۴ | よん / し | ۹ | きゅう / く |
| ۵ | ご | ۱۰ | じゅう |
| ۱۰۰ | ひゃく | ۱۰۰۰ | せん |
| ۳۰۰ | さんびゃく | ۳۰۰۰ | さんぜん |
| ۶۰۰ | ろっぴゃく | ۸۰۰۰ | はっせん |
| ۸۰۰ | はっぴゃく | ۱۰۰۰۰ | いちまん |
شمارندهها: にん・まい・だい・さつ・ぼん
| شمارنده | برای | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ |
|---|---|---|---|---|---|
| にん | افراد | ひとり | ふたり | さんにん | よにん |
| まい | کاغذ، تمبر، بشقاب | いちまい | にまい | さんまい | よんまい |
| だい | ماشین و دستگاه | いちだい | にだい | さんだい | よんだい |
| さつ | کتاب و دفتر | いっさつ | にさつ | さんさつ | よんさつ |
| ぼん | قلم، بطری، چتر | いっぽん | にほん | さんぼん | よんほん |
- かいぎしつに 3にん います。kaigishitsu ni 3 nin imasu.در اتاق جلسه سه نفر هستند.
- きってを 5まい ください。kitte o 5 mai kudasai.پنج تمبر لطفاً.
- くるまが 2だい あります。kuruma ga 2 dai arimasu.دو ماشین هست.
- ほんを 4さつ かいました。hon o 4 satsu kaimashita.چهار کتاب خریدم.
- ペンを 3ぼん ください。pen o 3 bon kudasai.سه خودکار لطفاً.
いくら / いくつ — چند است؟ چند تا هست؟
- これは いくらですか。— 300えんです。kore wa ikura desu ka. — 300 en desu.این چند است؟ — سیصد ین.
- ぜんぶで いくらですか。— 1200えんです。zenbu de ikura desu ka. — 1200 en desu.روی هم چند میشود؟ — هزار و دویست ین.
- みかんは いくつ ありますか。— みっつ あります。mikan wa ikutsu arimasu ka. — mittsu arimasu.چند پرتقال هست؟ — سه تا.
おいくつですか — چند سالتان است؟
- おいくつですか。— 20さいです。oikutsu desu ka. — 20 sai desu.چند سالتان است؟ — بیست سال.
- おとうさんは なんさいですか。— 52さいです。otousan wa nansai desu ka. — 52 sai desu.پدرتان چند سال دارد؟ — پنجاه و دو سال.
- わたしは 18さいです。watashi wa 18 sai desu.من هجده سال دارم.
نام، شغل و زادگاه
- おなまえは なんですか。— マイク・ミラーです。onamae wa nan desu ka. — maiku miraa desu.اسمتان چیست؟ — مایک میلر.
- おしごとは なんですか。— かいしゃいんです。oshigoto wa nan desu ka. — kaishain desu.کارتان چیست؟ — کارمند شرکت هستم.
- どこから きましたか。— アメリカから きました。doko kara kimashita ka. — amerika kara kimashita.از کجا آمدهاید؟ — از آمریکا آمدهام.
- おくには どちらですか。— オーストラリアです。okuni wa dochira desu ka. — oosutoraria desu.اهل کجا هستید؟ — استرالیا.
مالِ کیست؟ / مال شماست؟
- これは だれの かばんですか。— わたしの です。kore wa dare no kaban desu ka. — watashi no desu.این کیف کیست؟ — مال من.
- その ペンは だれの ですか。— ミラーさんの です。sono pen wa dare no desu ka. — miraa-san no desu.آن خودکار مال کیست؟ — مال آقای میلر.
- これは あなたの ほんですか。— はい、わたしの です。kore wa anata no hon desu ka. — hai, watashi no desu.این کتاب شماست؟ — بله، مال من است.
- いいえ、わたしの じゃ ありません。iie, watashi no ja arimasen.نه، مال من نیست.
این یا آن؟ A یا B؟ — どちら
- これか それ、どちらが いいですか。kore ka sore, dochira ga ii desu ka.این یا آن، کدام بهتر است؟
- コーヒーか こうちゃ、どちらに しますか。koohii ka koucha, dochira ni shimasu ka.قهوه یا چای، کدام را میخواهید؟
- えいがは すきですか、それとも おんがくですか。eiga wa suki desu ka, soretomo ongaku desu ka.فیلم را دوست دارید یا موسیقی؟
- この シャツと あの シャツと、どちらが すきですか。kono shatsu to ano shatsu to, dochira ga suki desu ka.این پیراهن یا آن پیراهن، کدام را بیشتر دوست دارید؟
なんじですか — ساعت چند است؟ (ده نمونه)
- いま なんじですか。ima nanji desu ka.الان ساعت چند است؟
- いま くじです。ima kuji desu.ساعت نه است.
- いま くじはんです。ima kuji han desu.ساعت نه و نیم است.
- いま じゅうにじです。ima juuniji desu.ساعت دوازده است.
- いま ごご さんじです。ima gogo sanji desu.ساعت سه بعدازظهر است.
- いま あさ しちじです。ima asa shichiji desu.ساعت هفت صبح است.
- いま よる はちじです。ima yoru hachiji desu.ساعت هشت شب است.
- いま にじ じゅうごふんです。ima niji juugo fun desu.ساعت دو و پانزده دقیقه است.
- いま ろくじ ちょっと まえです。ima rokuji chotto mae desu.کمی پیش از ساعت شش است.
- いま じゅうじ すこし すぎです。ima juuji sukoshi sugi desu.کمی بعد از ساعت ده است.
- いま ごぜん しちじはんです。ima gozen shichiji han desu.ساعت هفت و نیم صبح است.
から … まで — از چه ساعتی تا چه ساعتی
- 9じから 5じまで はたらきます。9 ji kara 5 ji made hatarakimasu.از ساعت نه تا پنج کار میکنم.
- なんじから なんじまでですか。— 9じから 5じまでです。nanji kara nanji made desu ka. — 9 ji kara 5 ji made desu.از چه ساعتی تا چه ساعتی است؟ — از نه تا پنج.
- 12じから 1じまで ひるやすみです。12 ji kara 1 ji made hiruyasumi desu.از دوازده تا یک استراحت ناهار است.
- げつようびから きんようびまで べんきょうします。getsuyoubi kara kinyoubi made benkyou shimasu.از دوشنبه تا جمعه درس میخوانم.
- うちから えきまで 15ふん かかります。uchi kara eki made 15 fun kakarimasu.از خانه تا ایستگاه پانزده دقیقه طول میکشد.
«کیه؟»، «کجاست؟» و شمارهٔ تلفن
- だれですか。— ミラーさんです。dare desu ka. — miraa-san desu.کیست؟ — آقای میلر.
- あの ひとは だれですか。— わたしの せんせいです。ano hito wa dare desu ka. — watashi no sensei desu.آن شخص کیست؟ — معلم من است.
- でんわばんごうは なんばんですか。— 090の 123۴の 5678です。denwa bangou wa nanban desu ka. — 090 no 1234 no 5678 desu.شمارهٔ تلفنتان چیست؟ — ۰۹۰ ۱۲۳۴ ۵۶۷۸.
- かいぎしつは どこですか。— 2かいです。kaigishitsu wa doko desu ka. — 2 kai desu.اتاق جلسه کجاست؟ — طبقهٔ دوم.
- クラスに なんにん いますか。— 10にん います。kurasu ni nannin imasu ka. — 10 nin imasu.در کلاس چند نفر هستند؟ — ده نفر.
بخش دوم — فعل، ذره و زمان (درس ۶ تا ۱۲)
از این بخش جملهها با فعل ساخته میشوند: گروه فعلی، ذرهای که نقش اسم را روشن میکند، زمان و منفیکردن، وجود و شمارش. ترتیب مطالب همان ترتیب درسهای ۶ تا ۱۲ کتاب みんなの日本語 ۱ است.
Tip
- فعل همیشه آخر جمله میآید؛ هر اسمی که پیش از فعل میآید با یک ذره نقش میگیرد.
- شکل ます مؤدب است و در کلاس، محل کار و با غریبهها بهکار میرود.
- روی هر نمونهٔ ژاپنی کلیک کنید تا در کلیپبورد کپی شود.
۱. سه گروه فعل و شکل ます
همهٔ فعلهای ژاپنی در سه گروه جا میگیرند. گروه را از شکل ساده (辞書形) میشناسیم و همین گروه تعیین میکند شکل ます چگونه ساخته شود.
گروه ۱ (u-فعل / 五段)
- のむ → のみますnomu → nomimasuنوشیدن → مینوشم
- かく → かきますkaku → kakimasuنوشتن → مینویسم
- はなす → はなしますhanasu → hanashimasuصحبت کردن → صحبت میکنم
آخرین حرف از خط う به خط い همان ردیف میرود و ます میگیرد: のむ → のみ + ます.
گروه ۲ (ru-فعل / 一段)
- たべる → たべますtaberu → tabemasuخوردن → میخورم
- みる → みますmiru → mimasuدیدن → میبینم
- おきる → おきますokiru → okimasuبیدار شدن → بیدار میشوم
فقط る حذف و ます اضافه میشود.
بیقاعده — فقط دو فعل
- する → しますsuru → shimasuانجام دادن → انجام میدهم
- くる → きますkuru → kimasuآمدن → میآیم
فعل いく (رفتن) هرچند به る ختم میشود گروه ۱ است: いく → いきます.
چهار زمانِ ます
| زمان | مثبت | منفی |
|---|---|---|
| حال و آینده | いきます | いきません |
| گذشته | いきました | いきませんでした |
- まいにち がっこうへ いきます。mainichi gakkou e ikimasu.هر روز به مدرسه میروم.
- きのうは どこも いきませんでした。kinou wa doko mo ikimasen deshita.دیروز هیچجا نرفتم.
۲. ذرههای を، に، で و へ
چهار ذرهای که بیشترین بار معنایی جمله را میکشند: مفعول، مقصد و زمان، محل انجام کار و جهت.
ذرهٔ を — مفعول مستقیم
- ごはんを たべます。gohan o tabemasu.غذا میخورم.
- ほんを よみます。hon o yomimasu.کتاب میخوانم.
- おんがくを ききます。ongaku o kikimasu.موسیقی گوش میدهم.
を همیشه «او» تلفظ میشود، نه «و».
ذرهٔ に — زمان، مقصد و گیرنده
- しちじに おきます。shichiji ni okimasu.ساعت هفت بیدار میشوم.
- がっこうに いきます。gakkou ni ikimasu.به مدرسه میروم.
- せんせいに あいます。sensei ni aimasu.معلم را میبینم.
با فعلهای حرکت (いく، くる، かえる) هم に و هم へ درست است.
ذرهٔ で — محل انجام کار، ابزار و زبان
- としょかんで べんきょうします。toshokan de benkyou shimasu.در کتابخانه درس میخوانم.
- でんしゃで いきます。densha de ikimasu.با قطار میروم.
- にほんごで はなします。nihongo de hanashimasu.به ژاپنی صحبت میکنم.
ذرهٔ へ — جهت حرکت
- にほんへ いきます。nihon e ikimasu.به ژاپن میروم.
- うちへ かえります。uchi e kaerimasu.به خانه برمیگردم.
へ «اِ» خوانده میشود.
تفاوت に و で — بودن یا انجام دادن
- がっこうに います。gakkou ni imasu.در مدرسه هستم.
- がっこうで べんきょうします。gakkou de benkyou shimasu.در مدرسه درس میخوانم.
に جای «بودن» است و で جای «انجام دادن کار».
۳. گذشته، منفی و پرسش
پایانهٔ ます با ました و ません زمان و منفی را میسازد؛ か هم جمله را پرسشی میکند.
ました — گذشتهٔ مثبت
- きのう えいがを みました。kinou eiga o mimashita.دیروز فیلم دیدم.
- せんしゅう ともだちに あいました。senshuu tomodachi ni aimashita.هفتهٔ پیش دوستم را دیدم.
ません و ませんでした
- おさけを のみません。osake o nomimasen.مشروب نمیخورم.
- きのうは べんきょうしませんでした。kinou wa benkyou shimasen deshita.دیروز درس نخواندم.
پرسش و پاسخ کوتاه
- きのう なにを しましたか。kinou nani o shimashita ka.دیروز چه کار کردید؟
- でんわを かけました。denwa o kakemashita.تلفن زدم.
در پاسخ کوتاه، فعل اصلی تکرار میشود: はい、みました / いいえ、みませんでした.
۴. وجود: あります و います
«بودن» در ژاپنی دو فعل دارد: あります برای چیزهای بیجان و います برای جانداران. جای چیز با に و خودِ چیز با が میآید.
あります — چیزهای بیجان
- つくえの うえに ほんが あります。tsukue no ue ni hon ga arimasu.روی میز کتاب هست.
- ここに ポストが あります。koko ni posuto ga arimasu.اینجا صندوق پست هست.
- じかんが あります。jikan ga arimasu.وقت دارم.
います — جانداران
- へやに ねこが います。heya ni neko ga imasu.در اتاق گربه هست.
- えきに ともだちが います。eki ni tomodachi ga imasu.در ایستگاه دوستم هست.
- クラスに がくせいが 30にん います。kurasu ni gakusei ga sanjuunin imasu.در کلاس سی دانشجو هست.
واژههای مکان با の
| واژه | معنی | واژه | معنی |
|---|---|---|---|
| うえ | روی | した | زیر |
| まえ | جلوی | うしろ | پشت |
| なか | داخل | そと | بیرون |
| となり | کنار | あいだ | بین |
| ちかく | نزدیک | よこ | پهلوی |
- えきの まえに ぎんこうが あります。eki no mae ni ginkou ga arimasu.جلوی ایستگاه بانک هست.
- つくえの したに かばんが あります。tsukue no shita ni kaban ga arimasu.زیر میز کیف هست.
۵. شمارندهها و عددها
در ژاپنی هر دسته از چیزها شمارندهٔ خودش را دارد. شمارنده پس از عدد و پیش از فعل میآید و بسته به صدا تغییر میکند.
شمارندههای پرکاربرد
| شمارنده | برای | ۱ / ۲ / ۳ |
|---|---|---|
| 〜つ | چیزهای عمومی | ひとつ/ふたつ/みっつ |
| 〜にん | افراد | ひとり/ふたり/さんにん |
| 〜まい | کاغذ، بشقاب، پیراهن | いちまい/にまい/さんまい |
| 〜ぼん | چیزهای باریک: قلم، بطری | いっぽん/にほん/さんぼん |
| 〜はい | لیوان و فنجان | いっぱい/にはい/さんばい |
| 〜さつ | کتاب و دفتر | いっさつ/にさつ/さんさつ |
| 〜だい | ماشین و دستگاه | いちだい/にだい/さんだい |
| 〜かい | طبقه | いっかい/にかい/さんがい |
شمارنده در جمله
- りんごを みっつ ください。ringo o mittsu kudasai.سه سیب لطفاً.
- かみを にまい ください。kami o nimai kudasai.دو برگ کاغذ لطفاً.
- ビールを さんぼん ください。biiru o sanbon kudasai.سه بطری آبجو لطفاً.
- ほんを よんさつ かいました。hon o yonsatsu kaimashita.چهار کتاب خریدم.
ترتیب جمله عوض نمیشود: مفعول + を + عدد + شمارنده + فعل.
۶. علاقه و مهارت: すき・きらい・じょうず・へた
این چهار واژه صفتاند و مفعولشان با が میآید. برای شدت، とても و ぜんぜん (با منفی) بهکار میرود.
علاقه: すき / きらい
- わたしは すしが すきです。watashi wa sushi ga suki desu.من سوشی دوست دارم.
- こどもは にくが きらいです。kodomo wa niku ga kirai desu.بچه گوشت دوست ندارد.
- わたしは ねこが とても すきです。watashi wa neko ga totemo suki desu.من گربه را خیلی دوست دارم.
مهارت: じょうず / へた
- かのじょは うたが じょうずです。kanojo wa uta ga jouzu desu.او در آواز خوب است.
- わたしは うたが へたです。watashi wa uta ga heta desu.من در آواز ضعیفم.
برای تعریف از دیگری じょうず، برای خودمان معمولاً とくい (مسلط) بهکار میرود.
۷. خواستن: たいです و ほしいです
برای خواستنِ انجام یک کار از たい و برای خواستنِ یک چیز از ほしい استفاده میشود؛ هر دو مثل صفت い صرف میشوند.
たいです — میخواهم … کنم
- にほんに いきたいです。nihon ni ikitai desu.میخواهم به ژاپن بروم.
- みずが のみたいです。mizu ga nomitai desu.میخواهم آب بنوشم.
- あしたは はやく かえりたいです。ashita wa hayaku kaeritai desu.فردا میخواهم زود برگردم.
منفی: たくないです، گذشته: たかったです، گذشتهٔ منفی: たくなかったです.
がほしいです — چیزی را میخواهم
- あたらしい くるまが ほしいです。atarashii kuruma ga hoshii desu.ماشین نو میخواهم.
- もっと じかんが ほしいです。motto jikan ga hoshii desu.وقت بیشتری میخواهم.
برای خواستنِ کار از دیگری: 〜てほしいです (بخش چهارم).
۸. دعوت: ましょう، ませんか و ましょうか
سه شکل برای پیشنهاد و دعوت. تفاوتشان در میزان مؤدبانه بودن و در این است که پیشنهاد کار را خودمان میکنیم یا با طرف مقابل.
ましょう — بیایید …
- いっしょに いきましょう。issho ni ikimashou.با هم برویم.
- すこし やすみましょう。sukoshi yasumimashou.کمی استراحت کنیم.
ませんか — دعوت مؤدبانه
- コーヒーを のみませんか。koohii o nomimasen ka.قهوه نمینوشید؟ (دعوت)
- あした えいがを みませんか。ashita eiga o mimasen ka.فردا فیلم نمیبینید؟ (دعوت)
این شکل مودبانهتر از ましょう است، چون حق انتخاب به طرف مقابل میدهد.
ましょうか — پیشنهاد کمک
- わたしが てつだいましょうか。watashi ga tetsudaimashou ka.کمک کنم؟
- まどを あけましょうか。mado o akemashou ka.پنجره را باز کنم؟
۹. شکل て — ساخت و درخواست
شکل て دروازهٔ گرامر ژاپنی است: با آن جملهها را وصل میکنیم، درخواست میسازیم، اجازه میگیریم و حالت میگوییم.
قاعدهٔ ساخت
| پایانهٔ ساده | شکل て | مثال |
|---|---|---|
| う・つ・る | って | かう → かって / まつ → まって |
| む・ぶ・ぬ | んで | のむ → のんで |
| く | いて | かく → かいて |
| ぐ | いで | およぐ → およいで |
| す | して | はなす → はなして |
| گروه ۲ (る) | て | たべる → たべて |
| する | して | する → して |
| くる | きて | くる → きて |
| いく | いって | いく → いって |
قاعدهٔ حافظه: て-form برای う・つ・る «って»، برای む・ぶ・ぬ «んで»، و بقیه صدای ردیف خود را میگیرند.
てください — لطفاً … کنید
- ここに すわってください。koko ni suwatte kudasai.لطفاً اینجا بنشینید.
- ゆっくり はなしてください。yukkuri hanashite kudasai.لطفاً آهسته صحبت کنید.
- これを みてください。kore o mite kudasai.لطفاً این را ببینید.
۱۰. ています — کار جاری و حالت
با شکل て + います دو چیز میگوییم: کاری که همین حالا در جریان است، و حالتی که مدتی ادامه دارد.
کارِ در جریان
- いま ほんを よんでいます。ima hon o yonde imasu.الان کتاب میخوانم.
- あめが ふっています。ame ga futte imasu.باران میبارد.
حالتی که ادامه دارد
- とうきょうに すんでいます。toukyou ni sunde imasu.در توکیو زندگی میکنم.
- けっこんしています。kekkon shite imasu.ازدواج کردهام.
- わたしは めがねを かけています。watashi wa megane o kakete imasu.من عینک میزنم.
در فارسی گاهی «زندگی میکنم» و گاهی «ازدواج کردهام» ترجمه میشود؛ هر دو یک الگو دارند.
۱۱. اجازه و منع: てもいいですか / てはいけません
برای پرسیدن اجازه و گفتن ممنوعیت، شکل て با もいい و はいけません ترکیب میشود.
てもいいですか — اجازه میدهید؟
- ここに すわっても いいですか。koko ni suwatte mo ii desu ka.میتوانم اینجا بنشینم؟
- しゃしんを とっても いいですか。shashin o totte mo ii desu ka.میتوانم عکس بگیرم؟
پاسخ مثبت: はい、いいです/どうぞ. پاسخ منفی مؤدبانه: すみません、ちょっと…
てはいけません — نباید
- ここで たばこを すっては いけません。koko de tabako o sutte wa ikemasen.اینجا نباید سیگار کشید.
- この みずは のんでは いけません。kono mizu wa nonde wa ikemasen.این آب را نباید نوشید.
۱۲. から・まで・ごろ・ぐらい・だけ
این پنج واژه بازه، تقریب و محدودیت را میسازند و در مکالمهٔ روزمره بسیار پرکاربردند.
から … まで — از … تا …
- 9じから 5じまで はたらきます。kuji kara goji made hatarakimasu.از ساعت نه تا پنج کار میکنم.
- うちから えきまで 15ふん かかります。uchi kara eki made juugo fun kakarimasu.از خانه تا ایستگاه پانزده دقیقه طول میکشد.
ごろ و ぐらい — حدود
- 3じごろ かえります。sanji goro kaerimasu.حدود ساعت سه برمیگردم.
- せんえんぐらいです。sen en gurai desu.حدود هزار ین است.
ごろ برای زمان، ぐらい برای مقدار و مدت.
だけ — فقط
- みずだけ のみます。mizu dake nomimasu.فقط آب مینوشم.
- きょうだけ やすみます。kyou dake yasumimasu.فقط امروز استراحت میکنم.
بخش سوم — الگوهای کامل N5 (درس ۱۳ تا ۲۵)
در این بخش همهٔ الگوهای لازم برای آزمون JLPT N5 و پایان کتاب みんなの日本語 ۱ جمع شده است: شکل ない، شکل た، شرطی، مقایسه، نقل قول، دلیل و درخواست مؤدبانه.
Tip
- پیش از هر الگو، شکل سادهٔ فعل (辞書形/ない形/た形) را بشناسید؛ بیشتر الگوها روی همان سوار میشوند.
- در جملههای مرکب، جملهٔ پیرو همیشه پیش از جملهٔ اصلی میآید و فعل اصلی آخر است.
- الگوهای این بخش را با هم تمرین کنید؛ مثلاً たら + つもり + とおもいます یک جملهٔ طبیعی میسازد.
۱. پنج الگوی شکل て: てから، てみる، ておく، てしまう، てある
این پنج الگو بیشترین کاربرد را در مکالمه دارند و هر کدام معنی دقیق خودشان را میسازند.
てから — پس از انجام …
- あさごはんを たべてから、がっこうへ いきます。asagohan o tabete kara, gakkou e ikimasu.پس از خوردن صبحانه به مدرسه میروم.
- しゅくだいを してから、ゲームを します。shukudai o shite kara, geemu o shimasu.بعد از انجام تکلیف بازی میکنم.
てみる — امتحان کردن
- この くすりを のんで みてください。kono kusuri o nonde mite kudasai.لطفاً این دارو را امتحان کنید.
- あたらしい レストランに いって みました。atarashii resutoran ni itte mimashita.رستوران جدید را امتحان کردم.
ておく — از پیش آماده کردن
- まどを あけて おいてください。mado o akete oite kudasai.لطفاً پنجره را باز بگذارید.
- でんきを けして おきます。denki o keshite okimasu.چراغ را خاموش میکنم (از قبل).
てしまう — کامل شدن یا افسوس
- でんしゃの なかで かさを わすれて しまいました。densha no naka de kasa o wasurete shimaimashita.در قطار چترم را جا گذاشتم.
- ケーキを ぜんぶ たべて しまいました。keeki o zenbu tabete shimaimashita.تمام کیک را خوردم.
てある — حالتی که کسی ایجاد کرده
- まどが あけて あります。mado ga akete arimasu.پنجره باز گذاشته شده است.
- つくえに ほんが おいて あります。tsukue ni hon ga oite arimasu.روی میز کتاب گذاشته شده است.
てある با فعل متعدی و ذرهٔ が میآید؛ ています با فعل لازم و ذرهٔ が: まどが しまっています.
۲. شکل ない و بایدها
شکل ない سادهٔ منفی است و پایهٔ سه الگوی مهم: باید، لازم نیست و … نکنید.
قاعدهٔ ساخت
| گروه | قاعده | مثال |
|---|---|---|
| گروه ۱ | پایانه به خط あ + ない | のむ → のまない / かく → かかない |
| گروه ۲ | る → ない | たべる → たべない |
| する | しない | する → しない |
| くる | こない | くる → こない |
| いく | いかない | いく → いかない |
なければなりません — باید
- まいにち べんきょうしなければ なりません。mainichi benkyou shinakereba narimasen.هر روز باید درس بخوانم.
- くすりを のまなければ なりません。kusuri o nomanakereba narimasen.باید دارو بخورم.
なくてもいいです — لازم نیست
- あしたは こなくても いいです。ashita wa konakute mo ii desu.فردا لازم نیست بیایید.
- おかねは はらわなくても いいです。okane wa harawanakute mo ii desu.لازم نیست پول بدهید.
ないでください — لطفاً … نکنید
- しんぱい しないでください。shinpai shinaide kudasai.لطفاً نگران نباشید.
- ここには はいらないでください。koko ni wa hairanaide kudasai.لطفاً اینجا وارد نشوید.
۳. شکل ساده (辞書形) و کاربردهایش
شکل ساده همان شکلی است که در فرهنگ لغت میآید و پیش از الگوهای こと، まえに و ために مینشیند.
ことができます — توانستن
- にほんごを はなす ことが できます。nihongo o hanasu koto ga dekimasu.میتوانم ژاپنی صحبت کنم.
- ここで しゃしんを とる ことが できますか。koko de shashin o toru koto ga dekimasu ka.اینجا میتوان عکس گرفت؟
ことがすきです — دوست داشتنِ کار
- わたしは えいがを みる ことが すきです。watashi wa eiga o miru koto ga suki desu.من فیلم دیدن را دوست دارم.
- かれは りょうりを する ことが すきです。kare wa ryouri o suru koto ga suki desu.او آشپزی کردن را دوست دارد.
まえに — پیش از
- ねる まえに、ほんを よみます。neru mae ni, hon o yomimasu.پیش از خواب کتاب میخوانم.
- たべる まえに、てを あらいます。taberu mae ni, te o araimasu.پیش از غذا دستهایم را میشویم.
ために — برایِ (هدف)
- にほんへ いく ために、おかねを ためています。nihon e iku tame ni, okane o tamete imasu.برای رفتن به ژاپن پول جمع میکنم.
- けんこうの ために、まいにち あるきます。kenkou no tame ni, mainichi arukimasu.برای سلامت هر روز پیادهروی میکنم.
برای اسم: 〜のために؛ برای فعل: 〜るために.
۴. شکل た — تجربه، ترتیب و تازگی
شکل た گذشتهٔ ساده است و سه الگوی کاربردی میسازد: تجربه، بعد از انجام کار، و کاری که همین حالا تمام شده.
たことがあります — تجربه دارم
- ふじさんに のぼった ことが あります。fujisan ni nobotta koto ga arimasu.تجربهٔ صعود به فوجی را دارم.
- にほんりょうりを つくった ことが あります。nihon ryouri o tsukutta koto ga arimasu.قبلاً غذای ژاپنی پختهام.
برای تجربهٔ منفی: 〜たことがありません.
あとで — بعد از
- しごとの あとで、えいがを みます。shigoto no ato de, eiga o mimasu.بعد از کار فیلم میبینم.
- ごはんを たべた あとで、さんぽします。gohan o tabeta ato de, sanpo shimasu.بعد از غذا قدم میزنم.
با اسم: 〜のあとで؛ با فعل: 〜たあとで.
たばかり — همین حالا
- たったいま ごはんを たべた ばかりです。tatta ima gohan o tabeta bakari desu.همین حالا غذا خوردم.
- にほんに きた ばかりです。nihon ni kita bakari desu.تازه به ژاپن آمدهام.
たばかり از نظر گوینده «کم» است، نه از نظر ساعت.
۵. ながら — همزمان با
دو کار همزمان را به هم وصل میکند؛ کارِ اصلی در جملهٔ پایانی میآید.
ながら — در حین …
- おんがくを ききながら、べんきょうします。ongaku o kikinagara, benkyou shimasu.در حین گوش دادن به موسیقی درس میخوانم.
- あるきながら、はなします。arukinagara, hanashimasu.در حین راه رفتن صحبت میکنیم.
فاعل هر دو کار یکی است: わたしは おんがくを ききながら べんきょうします.
۶. とき و あいだ — زمان
とき برای «وقتی که» و あいだ برای «در فاصلهٔ زمانی که» بهکار میرود.
とき — وقتی که
- ひまな とき、おんがくを ききます。hima na toki, ongaku o kikimasu.وقتی بیکارم موسیقی گوش میدهم.
- がくせいの とき、よく べんきょうしました。gakusei no toki, yoku benkyou shimashita.در دوران دانشجویی زیاد درس میخواندم.
- にほんへ いく とき、カメラを かいます。nihon e iku toki, kamera o kaimasu.وقتی به ژاپن میروم دوربین میخرم.
پیش از とき: صفت な + な، اسم + の، فعل شکل ساده.
あいだ / あいだに
- わたしが るすの あいだ、ねこが ねていました。watashi ga rusu no aida, neko ga nete imashita.تا من نبودم گربه خوابیده بود.
- でんしゃに のっている あいだに、ほんを よみました。densha ni notte iru aida ni, hon o yomimashita.در فاصلهٔ سوار بودن در قطار کتاب خواندم.
あいだ = در تمام آن بازه؛ あいだに = در نقطهای از آن بازه.
۷. شرطی پایه: と و たら
دو شرطی پرکاربرد N5: と برای نتیجهٔ طبیعی و たら برای «اگر/وقتی» عمومی.
と — هر وقت …، آنگاه …
- はるに なると、さくらが さきます。haru ni naru to, sakura ga sakimasu.وقتی بهار میشود شکوفهها باز میشوند.
- この ボタンを おすと、ドアが ひらきます。kono botan o osu to, doa ga hirakimasu.با فشردن این دکمه در باز میشود.
بعد از と معمولاً درخواست یا قصد شخصی نمیآید.
たら — اگر/وقتی
- あめが ふったら、いきません。ame ga futtara, ikimasen.اگر باران بیاید نمیروم.
- いえに ついたら、でんわします。ie ni tsuitara, denwa shimasu.وقتی به خانه رسیدم تلفن میکنم.
- やすかったら、かいます。yasukattara, kaimasu.اگر ارزان باشد میخرم.
۸. تغییر: 〜くなる و 〜になる
صفت い به く و صفت な به に تبدیل میشود؛ با なる تغییر خودبهخود و با する تغییرِ ایجادشده را میگوییم.
صفت い → く + なる/する
- さむく なりました。samuku narimashita.هوا سرد شد.
- おとを ちいさく してください。oto o chiisaku shite kudasai.لطفاً صدا را کم کنید.
صفت な → に + なる/する
- げんきに なりました。genki ni narimashita.حالم خوب شد.
- へやを きれいに してください。heya o kirei ni shite kudasai.لطفاً اتاق را تمیز کنید.
۹. مقایسه و برترین
چهار الگوی مقایسه: より، のほうが، ほど〜ない و いちばん.
より — از … (بیشتر)
- でんしゃは バスより はやいです。densha wa basu yori hayai desu.قطار از اتوبوس سریعتر است.
- ことしは きょねんより あついです。kotoshi wa kyonen yori atsui desu.امسال از پارسال گرمتر است.
のほうが — … بیشتر/بهتر
- なつより ふゆの ほうが すきです。natsu yori fuyu no hou ga suki desu.زمستان را بیشتر از تابستان دوست دارم.
- バスより でんしゃの ほうが べんりです。basu yori densha no hou ga benri desu.قطار از اتوبوس راحتتر است.
ほど … ない — به اندازهٔ … نیست
- きょうは きのうほど あつくないです。kyou wa kinou hodo atsuku nai desu.امروز به اندازهٔ دیروز گرم نیست.
いちばん — برترین
- にほんで いちばん たかい やまは ふじさんです。nihon de ichiban takai yama wa fujisan desu.بلندترین کوه ژاپن فوجی است.
- これが いちばん おいしいです。kore ga ichiban oishii desu.این خوشمزهترین است.
۱۰. قصد و برنامه: つもり، よてい، とおもいます
برای گفتن برنامهٔ شخصی، برنامهٔ قطعی و نظر شخصی سه الگوی متفاوت داریم.
つもり — قصد دارم
- らいねん にほんへ いく つもりです。rainen nihon e iku tsumori desu.قصد دارم سال بعد به ژاپن بروم.
- あしたは どこも いかない つもりです。ashita wa doko mo ikanai tsumori desu.قصد دارم فردا هیچجا نروم.
よてい — برنامه
- あしたは かいぎの よていです。ashita wa kaigi no yotei desu.فردا برنامهٔ جلسه دارم.
- らいげつ りょこうする よていです。raigetsu ryokou suru yotei desu.ماه بعد برنامهٔ سفر دارم.
とおもいます — فکر میکنم
- あしたは あめだと おもいます。ashita wa ame da to omoimasu.فکر میکنم فردا باران است.
- これは いいと おもいます。kore wa ii to omoimasu.فکر میکنم این خوب است.
پیش از と، فعل و صفت شکل ساده و اسم + だ میآید.
۱۱. دلیل و تقابل: から، ので، のに، けど
چهار واژهٔ پیوند که رابطهٔ دو جمله را میگویند: دلیل، دلیل نرم، انتظار برخلاف انتظار و تقابل گفتاری.
から — چون (صریح)
- あめですから、いきません。ame desu kara, ikimasen.چون باران است نمیروم.
- じかんが ありませんから、タクシーで いきます。jikan ga arimasen kara, takushii de ikimasu.چون وقت ندارم با تاکسی میروم.
ので — چون (نرمتر)
- さむいので、まどを しめます。samui node, mado o shimemasu.چون سرد است پنجره را میبندم.
- ようじが あるので、かえります。youji ga aru node, kaerimasu.چون کاری دارم برمیگردم.
のに — با اینکه
- べんきょうしたのに、テストが できませんでした。benkyou shita noni, tesuto ga dekimasen deshita.با اینکه درس خواندم، در امتحان موفق نشدم.
- やすみなのに、はたらきます。yasumi na noni, hatarakimasu.با اینکه تعطیل است کار میکنم.
けど — ولی (گفتاری)
- さむいけど、でかけます。samui kedo, dekakemasu.سرد است ولی بیرون میروم.
- すきだけど、たべません。suki da kedo, tabemasen.دوست دارم ولی نمیخورم.
۱۲. そうです — به نظر میرسد
با そうです ظاهرِ یک چیز را حدس میزنیم؛ شکلش با صفت い و な متفاوت است.
そうです — به نظر میرسد
- この ケーキは おいしそうです。kono keeki wa oishisou desu.این کیک خوشمزه به نظر میرسد.
- あめが ふりそうです。ame ga furisou desu.به نظر میرسد باران بیاید.
- その かばんは たかそうです。sono kaban wa takasou desu.آن کیف گران به نظر میرسد.
صفت い: い حذف میشود (おいしい → おいしそう). ない → なさそう؛ いい → よさそう؛ صفت な بدون تغییر میآید.
۱۳. دادن و گرفتن: あげる، くれる، もらう
جهت هدیه یا خدمت مهم است: あげる از من به دیگری، くれる از دیگری به من، もらう دریافتِ من.
あげる — من به دیگری میدهم
- わたしは こうはいに えんぴつを あげました。watashi wa kouhai ni enpitsu o agemashita.به همکارِ تازهام مداد دادم.
- ともだちに ほんを あげます。tomodachi ni hon o agemasu.به دوستم کتاب میدهم.
くれる — دیگری به من میدهد
- ともだちは わたしに ほんを くれました。tomodachi wa watashi ni hon o kuremashita.دوستم به من کتاب داد.
- ちちは わたしに とけいを くれました。chichi wa watashi ni tokei o kuremashita.پدرم به من ساعت داد.
もらう — من از دیگری میگیرم
- わたしは ともだちに ほんを もらいました。watashi wa tomodachi ni hon o moraimashita.از دوستم کتاب گرفتم.
- せんせいにも おしえてもらいました。sensei ni mo oshiete moraimashita.از معلم هم یاد گرفتم.
شکل て: خدمت و لطف
- わたしは ともだちに えいごを おしえて あげました。watashi wa tomodachi ni eigo o oshiete agemashita.به دوستم انگلیسی یاد دادم.
- ともだちが てつだって くれました。tomodachi ga tetsudatte kuremashita.دوستم کمکم کرد.
- せんせいに なおして もらいました。sensei ni naoshite moraimashita.معلم آن را برایم اصلاح کرد.
۱۴. شکل ساده (普通形) و گفتار دوستانه
شکل ساده همان شکل بدون ます و です است؛ در گفتار دوستانه، در جملهٔ پیرو و پیش از الگوها بهکار میرود.
جدول تبدیل
| مؤدب | ساده |
|---|---|
| いきます | いく |
| いきません | いかない |
| いきました | いった |
| いきませんでした | いかなかった |
| たかいです | たかい |
| しずかです | しずかだ |
| がくせいです | がくせいだ |
گفتار دوستانه
- あした、どこ いく?ashita, doko iku?فردا کجا میروی؟
- これ、たべる?kore, taberu?این را میخوری؟
- いま、なにしてるの?ima, nani shiteru no?الان چه کار میکنی؟
در گفتار ساده ている به てる کوتاه میشود: している → してる.
۱۵. んです — توضیح و دلیل
با んです جمله رنگ توضیح میگیرد: گوینده دلیل، زمینه یا کشف خود را بیان میکند.
んです — ماجرا این است که …
- どうしたんですか。— ちょっと ねつが あるんです。doushita n desu ka. — chotto netsu ga aru n desu.چه شده؟ — یک کم تب دارم.
- どうして やすんだんですか。— ようじが あったんです。doushite yasunda n desu ka. — youji ga atta n desu.چرا مرخصی گرفتید؟ — کاری داشتم.
پیش از んです: فعل شکل ساده، صفت い، صفت な + な، اسم + な.
۱۶. すぎる، やすい و にくい
سه پسوند که به ریشهٔ فعل یا صفت میچسبند و معنی دقیقتری میدهند.
すぎる — بیش از حد
- この ふくは たかすぎます。kono fuku wa takasugimasu.این لباس خیلی گران است.
- ゆうべ たべすぎました。yuube tabesugimashita.دیشب زیاد خوردم.
やすい / にくい — آسان/سخت
- この ほんは よみやすいです。kono hon wa yomiyasui desu.این کتاب آسانخوان است.
- この みちは わかりにくいです。kono michi wa wakarinikui desu.این راه سخت فهمیده میشود.
۱۷. درخواست مؤدبانه: ていただけませんか
در فروشگاه، اداره و مهمانی از این شکلها استفاده میشود؛ مؤدبانهتر از てください.
ていただけませんか
- ちょっと まって いただけませんか。chotto matte itadakemasen ka.میشود کمی صبر کنید؟
- もう いちど いって いただけませんか。mou ichido itte itadakemasen ka.میشود یک بار دیگر بگویید؟
てくださいませんか
- これを みて くださいませんか。kore o mite kudasaimasen ka.میشود این را ببینید؟
- ここに なまえを かいて くださいませんか。koko ni namae o kaite kudasaimasen ka.میشود اینجا نامتان را بنویسید؟
۱۸. حدس: でしょう و かもしれません
برای بیان احتمال، از でしょう (احتمال بالا) و かもしれません (احتمال کمتر) استفاده میشود.
でしょう — احتمالاً
- あしたは あめでしょう。ashita wa ame deshou.فردا احتمالاً باران است.
- かれは もう うちに いるでしょう。kare wa mou uchi ni iru deshou.او احتمالاً الان خانه است.
かもしれません — شاید
- かれは もう うちに いるかもしれません。kare wa mou uchi ni iru kamoshiremasen.شاید او الان خانه باشد.
- この みせは にんきかもしれません。kono mise wa ninki kamoshiremasen.شاید این مغازه محبوب باشد.
بخش چهارم — توانایی، اراده، شرط و جهت (درس ۲۶ تا ۳۸)
در سطح N4 شکلهای فعل گسترده میشوند: توانایی، اراده، مجهول، سببی و شرطی. این بخش همان جایی است که جملههای خبری و رسمی ژاپنی ساخته میشوند.
Tip
- همهٔ شکلهای این بخش از یک ریشه ساخته میشوند؛ جدول کامل صرف در بخش ششم آمده است.
- نمونهها با کانجی نوشته شدهاند و خواندن هر جمله در روماجی زیر آن آمده است.
- مجهول و سببی در خبر، گزارش و اداری پرکاربردند؛ در گفتار روزمره کمتر دیده میشوند.
۱. توانایی: 可能形 و ことができます
برای گفتن «میتوانم»، فعل به شکل توانایی میرود و مفعول معمولاً با が میآید.
可能形 — شکل توانایی
- 日本語が 話せます。nihongo ga hanasemasu.میتوانم ژاپنی صحبت کنم.
- ここで 写真が 撮れます。koko de shashin ga toremasu.اینجا میتوان عکس گرفت.
- わたしは お酒が 飲めません。watashi wa osake ga nomemasen.من نمیتوانم مشروب بخورم.
گروه ۱: پایانه به خط え + る (飲む → 飲める). گروه ۲: る → られる (食べる → 食べられる). する → できる، 来る → 来られる.
ことができます — شکل مؤدبتر
- 日本語を 話す ことが できます。nihongo o hanasu koto ga dekimasu.میتوانم ژاپنی صحبت کنم.
- ここで 写真を 撮る ことが できません。koko de shashin o toru koto ga dekimasen.اینجا نمیتوان عکس گرفت.
۲. هدف: ために و ように
دو الگوی هدف؛ انتخاب بین آنها به ارادی یا غیرارادی بودن فعل بستگی دارد.
ために — برایِ (فعل ارادی)
- 日本へ 行く ために、お金を ためています。nihon e iku tame ni, okane o tamete imasu.برای رفتن به ژاپن پول جمع میکنم.
- 健康の ために、毎日 歩きます。kenkou no tame ni, mainichi arukimasu.برای سلامت هر روز پیادهروی میکنم.
ように — طوری که (فعل غیرارادی)
- 日本語が わかる ように、毎日 勉強します。nihongo ga wakaru you ni, mainichi benkyou shimasu.درس میخوانم تا ژاپنی را بفهمم.
- こどもにも 読める ように、大きい 字で 書きます。kodomo ni mo yomeru you ni, ookii ji de kakimasu.با خط درشت مینویسم تا بچه هم بتواند بخواند.
با わかる، できる، 見える و فعلهای غیرارادی از ように استفاده میشود.
۳. ようにする و ようになる
یکی تلاش و عادتسازی است، دیگری تغییر طبیعی توانایی یا حالت.
ようにしています — سعی میکنم
- 毎日 運動する ように しています。mainichi undou suru you ni shite imasu.سعی میکنم هر روز ورزش کنم.
- お酒を 飲まない ように しています。osake o nomanai you ni shite imasu.سعی میکنم مشروب نخورم.
ようになりました — دیگر میتوانم
- 日本語が 話せる ように なりました。nihongo ga hanaseru you ni narimashita.دیگر میتوانم ژاپنی صحبت کنم.
- 毎朝 早く 起きる ように なりました。maiasa hayaku okiru you ni narimashita.عادت کردهام هر صبح زود بیدار شوم.
۴. اراده: 意志形 و ようとおもいます
شکل اراده برای «بیایید…»، «قصد دارم…» و پیشنهاد به خود بهکار میرود.
意志形 — بگذار/بیایید
- 明日 早く 起きよう。ashita hayaku okiyou.فردا زود بیدار شوم.
- 一緒に 帰ろう。issho ni kaerou.با هم برگردیم.
گروه ۱: پایانه به خط お + う (飲む → 飲もう). گروه ۲: る → よう. する → しよう، 来る → 来よう.
ようとおもいます — قصد دارم
- 今年こそ 日本へ 行こうと 思います。kotoshi koso nihon e ikou to omoimasu.امسال حتماً قصد دارم به ژاپن بروم.
- 会社を やめようと 思っています。kaisha o yameyou to omotte imasu.قصد دارم شرکت را ترک کنم.
۵. مجهول (受身) — پایه
در جملهٔ مجهول، کسی که کار را انجام داده با に میآید و موضوع جمله تحت تأثیر قرار میگیرد.
受身 — چه کسی چه کاری کرد
- 先生に ほめられました。sensei ni homeraremashita.معلم مرا تحسین کرد.
- この 本は たくさんの 人に 読まれています。kono hon wa takusan no hito ni yomarete imasu.این کتاب را افراد زیادی میخوانند.
- この 歌は 多くの 人に 歌われています。kono uta wa ooku no hito ni utawarete imasu.این آهنگ را افراد زیادی میخوانند.
گروه ۱: あ-line + れる (読む → 読まれる). گروه ۲: る → られる. する → される. 来る → 来られる.
۶. مجهولِ مزاحم — وقتی چیزی آزارت میدهد
در ژاپنی وقتی کاری برای ما ناخوشایند است، جمله را مجهول میکنیم؛ در فارسی اغلب با «گرفت/شد» ترجمه میشود.
迷惑の受身
- 雨に 降られて、びしょびしょに なりました。ame ni furarete, bissho bissho ni narimashita.باران گرفت و خیس شدم.
- 隣に 建物を 建てられて、うるさく なりました。tonari ni tatemono o taterarete, urusaku narimashita.کنارمان ساختمان ساختند و شلوغ شد.
- 電車で 足を 踏まれました。densha de ashi o fumaremashita.در قطار پایم را لگد کردند.
۷. سببی (使役) — واداشتن و اجازه دادن
وقتی کسی کاری را به دیگری واگذار یا اجازه میکند، فعل شکل سببی میگیرد.
使役 — میگذارم/وامیدارم که …
- 子どもを 外で 遊ばせます。kodomo o soto de asobasemasu.میگذارم بچه بیرون بازی کند.
- 先生は 学生に 本を 読ませます。sensei wa gakusei ni hon o yomasemasu.معلم دانشجو را وادار به خواندن کتاب میکند.
گروه ۱: あ-line + せる (遊ぶ → 遊ばせる). گروه ۲: る → させる. する → させる. 来る → 来させる.
۸. سببی-مجهول (使役受身) — مجبور شدم
ترکیب سببی و مجهول میگوید کسی ما را به کاری وادار کرد؛ در فارسی «وادار شدم» یا «مجبور شدم».
させられる
- わたしは 先生に 1時間 立たされました。watashi wa sensei ni ichijikan tatasaremashita.معلم یک ساعت وادارم کرد بایستم.
- 子どもの とき、よく 野菜を 食べさせられました。kodomo no toki, yoku yasai o tabesaseraremashita.در کودکی زیاد مجبور میشدم سبزی بخورم.
گروه ۱: あ-line + される. گروه ۲: る → させられる.
۹. شرطی ば — اگر …
شرطی عمومی و رسمی؛ در ضربالمثلها و جملههای منطقی زیاد دیده میشود.
ば
- 雨が 降れば、行きません。ame ga fureba, ikimasen.اگر باران بیاید نمیروم.
- この ボタンを 押せば、ドアが 開きます。kono botan o oseba, doa ga hirakimasu.اگر این دکمه را بزنید در باز میشود.
- 安ければ、買います。yasukereba, kaimasu.اگر ارزان باشد میخرم.
گروه ۱: え-line + ば. گروه ۲: る → れば. する → すれば. صفت い: い → ければ. منفی: 〜なければ.
۱۰. なら — اگر صحبتِ … باشد
نظر یا توصیهای را بر پایهٔ چیزی که طرف مقابل گفته است میسازد.
なら
- 日本へ 行く なら、1月が いいです。nihon e iku nara, ichigatsu ga ii desu.اگر به ژاپن میروی، ژانویه خوب است.
- すしなら、あの 店が 有名です。sushi nara, ano mise ga yuumei desu.اگر سوشی میخواهی، آن مغازه معروف است.
۱۱. ても — حتی اگر
نتیجه را در هر شرایطی تأیید میکند؛ با اسم و صفت هم میآید.
ても
- 雨が 降っても、行きます。ame ga futte mo, ikimasu.حتی اگر باران بیاید میروم.
- どんなに 急いでも、間に合いません。donna ni isoide mo, aimasen.هر چقدر هم عجله کنی نمیرسی.
- 高くても、買います。takakute mo, kaimasu.حتی اگر گران باشد میخرم.
۱۲. はずです — باید (طبق انتظار)
بر پایهٔ اطلاعات، نتیجهگیری منطقی میکنیم؛ نه اجبار، بلکه انتظار.
はずです
- 彼は もう 着いた はずです。kare wa mou tsuita hazu desu.او باید تا حالا رسیده باشد.
- そんな はずが ありません。sonna hazu ga arimasen.چنین چیزی ممکن نیست.
۱۳. حدس و شنیده: ようです، らしい، みたい
سه راه برای گفتن حدس؛ تفاوتشان در منبع اطلاعات و میزان رسمی بودن است.
ようです — به نظر میرسد
- だれも いない ようです。dare mo inai you desu.به نظر میرسد کسی نیست.
- 雨が 降った ようです。ame ga futta you desu.به نظر میرسد باران آمده است.
らしい — شنیدهام / به نظر میرسد
- 明日は 雨らしいです。ashita wa ame rashii desu.میگویند فردا باران است.
- 彼は 会社を やめたらしいです。kare wa kaisha o yameta rashii desu.شنیدم او شرکت را ترک کرده است.
みたい — گفتاری
- 子どもみたいですね。kodomo mitai desu ne.مثل بچههاست.
- 雨みたいです。ame mitai desu.مثل اینکه باران است.
۱۴. そうです — شنیدم که …
این そうです با そうです ظاهر (بخش سوم) فرق دارد: اینجا چیزی را از منبعی نقل میکنیم.
〜そうです — میگویند
- 天気予報に よると、明日は 晴れるそうです。tenki yohou ni yoru to, ashita wa hareru sou desu.طبق هواشناسی میگویند فردا آفتابی است.
- 彼は 来るそうです。kare wa kuru sou desu.میگویند او میآید.
پیش از そうです نقلقول، فعل و صفت شکل ساده میآید (نه ます).
۱۵. ところです — همین حالا، درست پیش از، تازه
سه زمان دقیق را نشان میدهد: پیش از شروع، در حال انجام، و تازه تمامشده.
ところです
- 今 食べている ところです。ima tabete iru tokoro desu.الان در حال خوردن هستم.
- これから 出かける ところです。kore kara dekakeru tokoro desu.همین حالا میخواهم بیرون بروم.
- たった今 帰って きた ところです。tatta ima kaette kita tokoro desu.همین الان برگشتم.
۱۶. ばかり و だけ — فقط و تازگی
با شکل た، ばかり «تازه» میسازد و با اسم «فقط»؛ だけ هم «فقط» خنثی است.
ばかり
- 食べた ばかりです。tabeta bakari desu.همین حالا خوردهام.
- これ ばかり 食べています。kore bakari tabete imasu.فقط این را میخورم.
だけ
- 水だけ 飲みます。mizu dake nomimasu.فقط آب مینوشم.
- 今日だけ 休みます。kyou dake yasumimasu.فقط امروز استراحت میکنم.
بخش پنجم — پیوندها، ادب و نکات پیشرفتهٔ N4 (درس ۳۹ تا ۵۰)
بخش پایانی N4: پیوندهای سببی و اضافی، ساختهای مقایسهای، بیان موضع و سطوح ادب. با تسلط بر این بخش، خواندن خبر ساده و مکالمهٔ اداری ممکن میشود.
Tip
- الگوهای این بخش بیشتر در نوشتار رسمی و مکالمهٔ مؤدبانه دیده میشوند.
- برای جملههای اداری، ترکیب 尊敬語 و 謙譲語 را با هم تمرین کنید.
- اشتباههای رایج فارسیزبانان در بخش ششم جداگانه آمده است.
۱. سبب: ために، おかげで، せいで
سه راه برای گفتن علت؛ تفاوتشان در مثبت یا منفی بودن نتیجه است.
ために — به خاطر
- 事故で 電車が 遅れた ために、遅刻しました。jiko de densha ga okureta tame ni, chikoku shimashita.به خاطر حادثه قطار دیر شد و دیر رسیدم.
おかげで — به لطف
- あなたの おかげで、テストに 合格しました。anata no okage de, tesuto ni goukaku shimashita.به لطف تو در امتحان قبول شدم.
せいで — به خاطر (نتیجهٔ بد)
- 雨の せいで、試合が 中止に なりました。ame no sei de, shiai ga chuushi ni narimashita.به خاطر باران مسابقه لغو شد.
۲. 〜し、〜し — هم … هم …
دلیلها یا ویژگیهای متعدد را پشت سر هم میآورد؛ در فارسی با «هم… هم…» ترجمه میشود.
し
- この 店は 安いし、おいしいし、よく 来ます。kono mise wa yasui shi, oishii shi, yoku kimasu.این مغازه هم ارزان است هم خوشمزه، زیاد میآیم.
- 今日は 寒いし、雨も 降っています。kyou wa samui shi, ame mo futte imasu.امروز هم سرد است هم باران میآید.
۳. だけでなく / ばかりでなく — نه تنها …
چیزی را اضافه میکند: نه تنها A، بلکه B.
だけでなく
- 彼は 英語だけでなく、日本語も 話せます。kare wa eigo dake de naku, nihongo mo hanasemasu.او نه تنها انگلیسی، بلکه ژاپنی هم صحبت میکند.
- この 本は ためになるだけでなく、おもしろいです。kono hon wa tame ni naru dake de naku, omoshiroi desu.این کتاب نه تنها مفید، بلکه جالب است.
۴. まま — بدون تغییر
حالتی را نگه میدارد: در همان وضعیت، بیآنکه عوض شود.
まま
- 窓を 開けた まま、出かけました。mado o aketa mama, dekakemashita.پنجره را باز گذاشتم و بیرون رفتم.
- くつの まま 入らないでください。kutsu no mama hairanaide kudasai.با کفش وارد نشوید.
۵. うちに — تا اینکه / در فاصلهای که
از فرصتِ محدودِ یک بازه استفاده میکنیم؛ اغلب «تا … نشده» ترجمه میشود.
うちに
- 若い うちに、たくさん 旅行したいです。wakai uchi ni, takusan ryokou shitai desu.میخواهم تا جوانم زیاد سفر کنم.
- 雨が 降らない うちに、帰りましょう。ame ga furanai uchi ni, kaerimashou.تا باران نگرفته برگردیم.
۶. たびに — هر بار که
تکرار همراه با یک رویداد ثابت.
たびに
- 日本へ 行く たびに、おみやげを 買います。nihon e iku tabi ni, omiyage o kaimasu.هر بار که به ژاپن میروم سوغات میخرم.
- この 歌を 聞く たびに、子どもの ころを 思い出します。kono uta o kiku tabi ni, kodomo no koro o omoidashimasu.هر بار این آهنگ را میشنوم یاد کودکی میافتم.
۷. 〜ば〜ほど — هر چه بیشتر …
رابطهٔ مستقیم بین دو مقدار: هر چه بیشتر، بیشتر.
ば〜ほど
- 勉強すれば するほど、おもしろく なります。benkyou sureba suru hodo, omoshiroku narimasu.هر چه بیشتر درس بخوانی جالبتر میشود.
- 考えれば 考えるほど、わからなく なります。kangaereba kangaeru hodo, wakaranaku narimasu.هر چه بیشتر فکر میکنم گیجتر میشوم.
۸. くらい و ほど — حدود و اندازه
تقریب و شدت را میسازند؛ くらい گفتاریتر و ほど رسمیتر است.
くらい / ぐらい
- 1時間 ぐらい かかります。ichijikan gurai kakarimasu.حدود یک ساعت طول میکشد.
- 歩けない くらい 疲れました。arukenai kurai tsukaremashita.آنقدر خستهام که نمیتوانم راه بروم.
ほど
- 死ぬほど 疲れた。shinu hodo tsukareta.تا حد مرگ خسته شدم.
- 今日は 昨日ほど 暑くないです。kyou wa kinou hodo atsuku nai desu.امروز به اندازهٔ دیروز گرم نیست.
۹. によって / による — بسته به، به دست
سه کاربرد: تفاوت بر اساس عامل، عامل انجام کار، و علت.
によって
- 人によって 考えが 違います。hito ni yotte kangae ga chigaimasu.آدمها بسته به شخص نظرات متفاوت دارند.
- この 本は 紫式部によって 書かれました。kono hon wa murasaki shikibu ni yotte kakaremashita.این کتاب را موراساکی شیکیبو نوشته است.
۱۰. に対して — نسبت به / در برابر
موضع، واکنش یا نسبتِ چیزی را به چیز دیگر نشان میدهد.
に対して
- 先生に 対して、失礼な ことを 言いました。sensei ni taishite, shitsurei na koto o iimashita.به معلم حرف بیادبانهای گفت.
- この 問題に 対する 答えは ひとつです。kono mondai ni taisuru kotae wa hitotsu desu.پاسخ این مسئله یکی است.
۱۱. について — دربارهٔ
موضوع صحبت، تحقیق یا نظر را مشخص میکند.
について
- 日本の 文化に ついて 勉強しています。nihon no bunka ni tsuite benkyou shite imasu.دربارهٔ فرهنگ ژاپن مطالعه میکنم.
- この 問題に ついて、どう 思いますか。kono mondai ni tsuite, dou omoimasu ka.دربارهٔ این مسئله چه فکر میکنید؟
۱۲. として — به عنوان
نقش یا جایگاه کسی یا چیزی را میگوید.
として
- 彼は 学生として 日本へ 行きました。kare wa gakusei to shite nihon e ikimashita.او به عنوان دانشجو به ژاپن رفت.
- これは 記念として もらいました。kore wa kinen to shite moraimashita.این را به عنوان یادگاری گرفتم.
۱۳. どころか / ばかりか — چه برسد به
انتظار را رد میکند و چیز بزرگتری را مطرح میکند.
どころか
- 漢字は 読めない どころか、ひらがなも 難しいです。kanji wa yomenai dokoro ka, hiragana mo muzukashii desu.کانجی که جای خود دارد، هیراگانا هم برایم سخت است.
ばかりか
- 彼は 英語ばかりか、フランス語も 話せます。kare wa eigo bakari ka, furansugo mo hanasemasu.او نه تنها انگلیسی، فرانسه هم صحبت میکند.
۱۴. 尊敬語 — احترام به طرف مقابل
برای صحبت دربارهٔ کارِ بزرگترها و مشتریان؛ فعل یا با お/ご گرفته یا شکل ویژه میگیرد.
尊敬語
- 先生は もう お帰りに なりました。sensei wa mou okaeri ni narimashita.استاد تشریف بردند.
- 社長は 何時に いらっしゃいますか。shachou wa nanji ni irasshaimasu ka.مدیر ساعت چند تشریف میآورند؟
ویژه: 行く/来る/いる → いらっしゃる؛ 食べる/飲む → めしあがる؛ 言う → おっしゃる؛ 見る → ごらんになる؛ する → なさる.
۱۵. 謙譲語 — فروتنی دربارهٔ خود
برای صحبت از کارِ خود در برابر بزرگتر؛ فعل پایین میآید نه بالا.
謙譲語
- わたしが ご案内 します。watashi ga goannai shimasu.من راهنمایی میکنم.
- 明日 うかがいます。ashita ukagaimasu.فردا خدمت میرسم.
ویژه: 行く/来る → まいる؛ 言う → もうす؛ 聞く → うかがう؛ 見る → はいけんする؛ 食べる/飲む → いただく.
۱۶. お〜ください / ご〜ください — لطفاً …
درخواست مؤدبانه در فروشگاه، هتل و اداره.
お〜ください
- こちらに おかけください。kochira ni okake kudasai.لطفاً اینجا بنشینید.
- しばらく お待ちください。shibaraku omachi kudasai.لطفاً کمی صبر کنید.
- ご注意ください。go chuui kudasai.لطفاً توجه کنید.
برای واژههای واجد شرایط お (واژههای ژاپنی) و ご (واژههای چینیتبار) بهکار میرود.
بخش ششم — جدولهای مرجع و مرور سریع
این بخش برای مرور و جستوجوی سریع است: جدول کامل صرف فعل و صفت، نقش همهٔ ذرههای پایه، سطوح ادب و اشتباههایی که فارسیزبانان بیشترین بار مرتکب میشوند.
Tip
- این جدولها را کنار صفحهٔ گرامر باز نگه دارید؛ بیشتر الگوهای بخشهای قبل از همین شکلها ساخته میشوند.
- ستون «اشتباه» را با صدای بلند نخوانید؛ فقط شکل درست را تمرین کنید.
- همهٔ سلولها با کلیک کپی میشوند.
۱. صرف کامل فعل — یک نگاه
همهٔ شکلهای مهم فعل برای سه نمونه: かく (گروه ۱)، たべる (گروه ۲) و する (بیقاعده).
جدول شکلها
| شکل | かく (گروه ۱) | たべる (گروه ۲) | する (بیقاعده) |
|---|---|---|---|
| مؤدب حال | かきます | たべます | します |
| مؤدب منفی | かきません | たべません | しません |
| مؤدب گذشته | かきました | たべました | しました |
| مؤدب گذشتهٔ منفی | かきませんでした | たべませんでした | しませんでした |
| ساده (辞書形) | かく | たべる | する |
| ساده منفی (ない) | かかない | たべない | しない |
| ساده گذشته (た) | かいた | たべた | した |
| شکل て | かいて | たべて | して |
| 〜ている | かいている | たべている | している |
| توانایی (可能) | かける | たべられる | できる |
| اراده (意志) | かこう | たべよう | しよう |
| مجهول (受身) | かかれる | たべられる | される |
| سببی (使役) | かかせる | たべさせる | させる |
| شرطی (ば) | かけば | たべれば | すれば |
ستون گروه ۱ را با فعلهای دیگر مقایسه کنید: のむ → のみます، のまない، のんで، のめる، のもう، のまれる، のませる، のめば.
۲. صفتها — صرف کامل
صفت い خودش صرف میشود؛ صفت な مثل اسم رفتار میکند. این جدول تفاوتها را یکجا نشان میدهد.
جدول صفت い و صفت な
| たかい (صفت い) | しずか (صفت な) | |
|---|---|---|
| حال مثبت | たかいです | しずかです |
| حال منفی | たかくないです | しずかじゃありません |
| گذشته | たかかったです | しずかでした |
| گذشتهٔ منفی | たかくなかったです | しずかじゃありませんでした |
| قید | たかく | しずかに |
| پیش از اسم | たかい やま | しずかな へや |
| با なる | たかく なる | しずかに なる |
صفتهای بیقاعده: いい → よくない / よかった؛ かっこいい → かっこよくない.
۳. ذرهها — نقش هر ذره
جدول مرجع چهارده ذرهٔ پایه با نقش و یک نمونهٔ کوتاه.
جدول ذرهها
| ذره | نقش | نمونه |
|---|---|---|
| は | موضوع جمله | わたしは がくせいです |
| が | فاعل و اطلاعات تازه | あめが ふっています |
| を | مفعول مستقیم | みずを のみます |
| に | زمان، مقصد، گیرنده | しちじに おきます |
| で | محل انجام کار، ابزار، زبان | としょかんで べんきょうします |
| へ | جهت حرکت | にほんへ いきます |
| と | همراهی و نقل قول | ともだちと いきます |
| も | هم، نیز | わたしも いきます |
| の | مالکیت و اتصال | わたしの ほん |
| から | از (زمان و مکان) | くじから はたらきます |
| まで | تا | ごじまで はたらきます |
| より | از … (مقایسه) | バスより はやいです |
| だけ | فقط | みずだけ のみます |
| しか | فقط (با فعل منفی) | みずしか のみません |
۴. سطوح ادب — از ساده تا فروتنانه
یک فعل در چهار سطح؛ انتخاب سطح به مخاطب و موضوع بستگی دارد.
جدول چهار سطح
| ساده | مؤدب | احترامی (尊敬語) | فروتنانه (謙譲語) |
|---|---|---|---|
| いく | いきます | いらっしゃる | まいる |
| くる | きます | いらっしゃる | まいる |
| いる | います | いらっしゃる | おる |
| たべる | たべます | めしあがる | いただく |
| いう | いいます | おっしゃる | もうす |
| みる | みます | ごらんになる | はいけんする |
| する | します | なさる | いたす |
| きく | ききます | おききになる | うかがう |
احترامی برای کارِ طرف مقابل، فروتنانه برای کارِ خودمان. هر دو را در یک جمله قاطی نکنید.
۵. اشتباههای رایج فارسیزبانان
این هشت خطا بیشتر تکرار میشوند؛ اگر فقط همینها را درست کنید، جملههایتان طبیعیتر میشود.
اشتباه ← درست
| اشتباه | درست | دلیل |
|---|---|---|
| すしを すきです | すしが すきです | すき صفت است و با が میآید |
| がっこうで います | がっこうに います | بودن با に |
| がっこうに べんきょうします | がっこうで べんきょうします | محل انجام کار با で |
| きのう いきます | きのう いきました | زمان گذشته، فعل گذشته |
| たかいな やま | たかい やま | صفت い هیچوقت な نمیگیرد |
| しずかだ へや | しずかな へや | صفت な پیش از اسم な میگیرد |
| にほんご はなします | にほんごを はなします | مفعول を لازم دارد |
| わたしは がくせいだです | わたしは がくせいです | です و だ با هم نمیآیند |